پرواز همای (سعید جعفرزاده)

[Omid Khojasteh]

سلام بر همه دوستان....

استاد جلال ذوالفنون یک جمله دارند که خیلی جالبه :

"فرق است بین ذهنیت هنری و ذهنیت تکنیکی؛ موسيقی فاقد احساس، صنعت است نه هنر!"

یعنی تکنیک در حسی که هنرمند در هر رشته هنری سعی در انتقال اون داره باید محو میشه....
سعید جعفرزاده یا همان پرواز همای و گروه مستان این خصوصیت رو دارند
و اون حس زیبا رو که با اشعار زیبا و طرز بیان زیباتر همای ارائه میشه رو کاملا میشه درک کرد.

نحوه برخورد گروه مستان با کلام فارسی، در مقایسه با دیگر گروه ها به طرز محسوسی متفاوت است. اول اینکه آنها چرخش ملودی و توالی ریتم را بر اساس نیاز واژه ها دنبال می کنند و دیگر اینکه چندان در پی شعر کلاسیک ایرانی با الگوی غزل و قصیده و مثنوی نیستند و بنا به نیاز مفهومی خود، از واژگان موزون بهره می گیرند. همینطور نحوه بیان حالات موسیقایی مانند ضعیف و قوی نواختن، بر اساس مفهوم کلمات دنبال می شود. از این نظر کار آنها جذبه خاصی دارد که در یک اجرای زنده، مخاطب را به وجد می آورد و ناخواسته به تشویق وا می دارد


همواره بخشی از اجرای گروه مستان را موسیقی محلی تشکیل می دهد و این کاملاً طبیعی است که خواننده و سرپرست گروه بنا به خاستگاه قومی خود گیلان، گریزی هم به بازآفرینی موسیقی آباء و اجدادی اش بزند. جالب اینکه همانند گروه کامکارها، نقطه قوت این گروه نیز در اجرای آثار محلی است. از امتیازات اجرای آنها، پرداختن به برخی ویژگی های خاص موسیقی محلی است که در موسیقی های شهری کاملاً تعریف نشده و ناشناخته است. برای نمونه کشش های آوازی منتهی به گفتار بدون موسیقی یکی از ارکان آوازی های محلی مازندران، گیلان و تالش است که خواننده به خوبی آنها را ادا می کند. این ویژگی در موسیقی زاگرس نشینان نیز به فراوانی شنیده می شود و آن دسته از آهنگسازانی که در بازآفرینی قطعات محلی به این ظرایف توجه کافی نشان داده اند، همواره موفق ترین بوده اند.**

خودم به شخصه خیلی از بخش گیلکی خوشم اومد بسیار زیباست....

**سایت دانشجو
http://www.parvazehomay.com

سایت تبیان هم فکر میکنم البوم "ملاقات با دوزخیان" رو برای دانلود گذاشته
http://www.tebyan.net/Literature_Art/Mus...70416.html

[Miladsob]

سلام امید جان ، از این پستت خیلی خوشم اومد!!!
آره همون جور که گفتی ، همای یکی از خواننده هایی که تونسته نام گیلان و تالش رو تو جهان زنده کنه!!
الان هم که دیگه همه کنسرت هاش تو آمریکا و اروپا یکی از شلوغ تربن کنسرت ها میشه!!
یه کار جالبی که تو آخرین کنسرتش انجام داده بود ، تلفیق تئاتر و موسیقی ایرانی معاصر و موسیقی اُپرایی بود! کار جالبی شده بود و خودش هم به عنوان بازیگر و هم خواننده حضور داشت!!!

[Omid Khojasteh]

سلام میلاد عزیز

میدونید چیه ؟ سبک بیانش خیلی جالبه،کلمات هم درست بیان میشن هم هر چیزی سر جای خودش قرار گرفته ....

من فقط عکسای آخرین کنسرتشو دیدم ..شما چطور؟

[BlackMaK]

همای یک خواننده ی نیمه موفق است.
نه یک آهنگساز موفق و نه یک شاعر موفق .
حرف من نیست بلکه حرف یکی از اساتید که تو تهران تدریس موسیقی میکنن و شاگرد علیزاده و لطفی بودن.
محبوبیت یک شخص تو سطح عام باعث نمیشه که از نظر هنری اون شخص هنرمندی بزرگ باشه.
متاسفانه گوش موسیقی عموم مردم ضعیفه و موسیقی خوب پسندیده نمیشه توسط اکثریت. (یکی از دلایل بوجود امدن موسیقی پاپ همینه.-درک و دریافت موسیقی"راجر کمی ین").
یه سئوال، شما از مردم بپرسید چند نفر حسین علیزاده را میشناشن؟ بعد بپرسید همای را چطور ؟
فرق شناخت این دو تو مردم چیه ؟ آیا همای موسیقی بهتری ارائه میده ؟
من اصلا نمی خوام بگم پدیده همای پدیده ی منفی است تو موسیقی کلاسیک ایرانی. ولی می خوام بگم اشخاص بایید در حد خودشون بزرگ باشن.
ممنون

[Omid Khojasteh]

سلام دوست گرامی

نکته ای که هست اینه که در حوزه هنر همه چیز در حال تکراره،هیچ خلاقیتی وجود نداره..چون یک مرحله ،یادگیری ابزارهاست و ...( که بستگی به هر رشته هنری داشته)
اما بخش مهم تر
"بخش انتقال احساس است.." که به گفته تولستوی آموزشگاه ها هیچ وقت نمیتوانند چنین چیزی را بیاموزند*
دوستم همیشه به من میگفت:. استاد سنتورم همیشه بهم میگه : سعی کن ساز ِ خودت رو بزنی . سعی نکن پایور یا مشکاتیان بشی . اونا خودشون خودشون هستن .الان در اینجا هم همای ساز خودش رو میزنه لازم نیست و لازم نیست حتما شبیه بقیه باشه..در معماری هم همینه یک نفر با بتن و فرم های متفاوتش منظور خودشو زیباتر بیان میکنه تا سنگ گرانیت با فرم های مختلف...

من هیچ وقت با معیار مشخص کردن "که چنین موسیقی ،با چنین معیارهایی حتما موسیقی کلاسیک هست موافق نیستم ،همانطور که با تقسیم پاپ و کلاسیک هم.(شاید این تفاوت به دلیل تفاوت ابزار باشد؟..نه ...نه ..بازم موافق نیستم)کلا همه چیز ما طوطی صفتی است یه جورایی دیگه ،که این تقسیم بندی هم از این قاعده ی عظیم و خطرناک مستثنی نیست اگر خواستید در این ارتباط بیشتر با هم حرف میزنیم.

اما در ارتباط با "معیار قرار ندادن "رضایت عامه به عنوان معیار اصلی موافق هستم چون متاسفانه کیفیت همه چیز پایین اومده ،کیفیت چیزی که میخوانیم ،گوش میدهیم،میخوریم ،میبینیم... تا جایی پیش رفته که گفته میشه معیار مشخصی برای کیفیت وجود نداره!!!ثانیا این نکته بدیهی که پسند عده ی کثیری از انسانها نباید معیار ارزش گذاری یک چیز بشه،حرف اشتباه اشتباهه،چه یک نفر بگه ،چه چند میلیون نفر بگن...

اما "همای" به همان اندازه ناشناخته است که "استاد علیزاده" هستن ،لااقل در محدوده جغرافیایی ! من اینطوره ...
نکته ی بعدی اینکه شما دارید 2سبک متفاوت را با هم مقایسه میکنید ، چون استاد و همای از نظر هدف به نظر من تفاوتی ندارند پس منظور شما اینه که سبک بیان و ... همای پایین تر از استاد هست که من چنین چیزی رو قبول ندارم ، چون اصلا چنین چیزی قابل سنجش نیست هر کس سبکی داره که برای بیانش استفاده میکنه،سبک چیزی است که باید از درون شما تراوش کنه..

*هنر چیست؟ لئون تولستوی

[BlackMaK]

نکته ای که هست اینه که در حوزه هنر همه چیز در حال تکراره،هیچ خلاقیتی وجود نداره..چون یک مرحله ،یادگیری ابزارهاست و ...( که بستگی به هر رشته هنری داشته)
اما بخش مهم تر
"بخش انتقال احساس است.." که به گفته تولستوی آموزشگاه ها هیچ وقت نمیتوانند چنین چیزی را بیاموزند*
دوستم همیشه به من میگفت:. استاد سنتورم همیشه بهم میگه : سعی کن ساز ِ خودت رو بزنی . سعی نکن پایور یا مشکاتیان بشی . اونا خودشون خودشون هستن .الان در اینجا هم همای ساز خودش رو میزنه لازم نیست و لازم نیست حتما شبیه بقیه باشه..

من حرفی که این نکات رو نقض کنه نزدم

من هیچ وقت با معیار مشخص کردن "که چنین موسیقی ،با چنین معیارهایی حتما موسیقی کلاسیک هست موافق نیستم ،همانطور که با تقسیم پاپ و کلاسیک هم.(شاید این تفاوت به دلیل تفاوت ابزار باشد؟..نه ...نه ..بازم موافق نیستم)کلا همه چیز ما طوطی صفتی است یه جورایی دیگه ،که این تقسیم بندی هم از این قاعده ی عظیم و خطرناک مستثنی نیست اگر خواستید در این ارتباط بیشتر با هم حرف میزنیم

کسی نمیگه موسیقی بر اساس ساختار ها ساخته میشه یا اینکه موسیقی با این ساختار تو این دسته میگنجه. ساختارها بر اساس موسیقی ها شکل گرفتن و اشخاص بزرگی مثل بهتوون یا موتزارت یا باخ یا شوپن و ... اصلا هیچ ذهنیتی نداشتن که بعد ها موسیقی آنها به دورهایی مثل کلاسیک ، رمانتیک ، باروک و ...تقسیم میشه.

و اما بحث ما که از مطلب دور شد. بحث این بود که همای موسیقی غنی ، شعر غنی رو داره یا نه . منظور از غنی بودن ، غنی بودن تو حوزه کاری خودش . نه مقایسه با بزرگان هنر که هر کدام سبک کاری خودشونو دارن . منظور بررسی موسیقی همای در سبک خودش است. به نظر من که هیچ ولی بسیاری از دوستانم که تو حوزه موسیقی فعالیت کمی در حدود 8 تا 15 سال داشتن ، قطعات ساخته شده توسط همای بسیار شبیه به هم و تکراری است. و دوست من بهتون بگم اگه همای بزرگ شد به خاطر کلامی بود که جرات انتخاب شدن و گفته شدنش به صورت مستقیم وجود نداشت و برای مردم ، ساده و قابل فهم بود وگرنه شجریان و علیزاده و کلهر در کار زمستان است کلامی بس پر معنا تر ولی پیچیده تر انتخاب کردند که درک عموم جامعه خارج از آن بود.

[Omid Khojasteh]

با سلام

ابتدا این نکته رو بگم که" من از بحث دور نشدم" شما به نظرم مطلب رو خیلی کلی گفتید از آنجاییکه امروزه معنای بیشتر چیزها از لحاظ کیفی در حال تغییر است من سعی داشتم تا ابتدا مطلب شما را بفهمم،ابتدا باید متوجه میشدم که منظورتان از موفقیت چیست! سپس نظرم رو بیان میکردم به همین علت ابتدا نوع نگاهم رو توضیح دادم،سپس نظرم رو درباره مطلب شما گفتم..

""دوست من بهتون بگم اگه همای بزرگ شد به خاطر کلامی بود که جرات انتخاب شدن و گفته شدنش به صورت مستقیم وجود نداشت و برای مردم ، ساده و قابل فهم بود وگرنه شجریان و علیزاده و کلهر در کار زمستان است کلامی بس پر معنا تر ولی پیچیده تر انتخاب کردند که درک عموم جامعه خارج از آن بود.""

لطفا کمی بیشتر توضیح بدید،متوجه نشدم!

توجه داشته باشید ما اصلا کاری به بزرگ شدن معروف شدن و.... نداریم چیزی که در سنجش هنرمندان مهمه اینه که آیا تونسته در رشته خودش چیزی که میخواست رو به نحو احسن بیان کنه یا نه؟
که به نظر من "همای"تونسته این کار رو انجام بده..کیفیت شماره پذیر نیست،یک خواننده ترک هست که سه تار مینوازد(اسمشون رو بلد نیستم) ،شاید ایشون استاد ندیده باشند و تحصیلات آکادمیک نداشته ،اما اینقدر احساسات زیبای خودش رو زیبا بیان میکنه که همه رو تحت تاثیر قرار میده..بحث اصلی اینجاست..از ابتدا هم منظور من همین بود که جمله استاد ذوالفنون رو نوشتم.

[BlackMaK]

لطفا کمی بیشتر توضیح بدید،متوجه نشدم!

منظور واضحه موردی مثال میزنم برای درک بهتر مفهوم ، ببینید همای در انتخاب اشعار از اشعار خیام و پروین اعتصامی استفاده کرد. و شجریان از اشعار اخوان ثالث و حافظ و ... مثالا :

اخوان میگه :
سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت ،
سرها در گریبان است .
کسی سر بر نیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را .
نگه جز پیش پا را دید ، نتواند ،
که ره تاریک و لغزان است .
وگر دست ِ محبت سوی کس یازی ،
به اکراه آورد دست از بغل بیرون ؛
که سرما سخت سوزان است .

وپروین میگه:
محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت مست گفت این پیراهن است افسار نیست
گفت مستی زان سبب افتان وخیزان می روی گفت جرم راه رفتن نیست ره هموار نیست
گفت می باید ترا تا خانه ی قاضی برم گفت رو صبح آی قاضی نیمه شب بیدار نیست
گفت نزدیک است والی راسرای آنجا شویم گفت والی از کجا در خانه ی خمار نیست

ببینید وضوح فرم شعری برای رسوندن محتوا در کدوم بیشتره ؟ فکر می کنم با من موافق باشید که در دومی . این یه مثال بود بهتره موردی بحث نشه فقط می خواستم منظورم رو برسونم.
و از این رو من عام نوعی ارتباط بهتری میتونم با معنی این شعر بگیرم و درک کنم محتوارو و به خیال خودم میگم وای عجب چیزه خاصی چطور جرات گفتنش رو داشت و و و ... و این زمینه ساز شهرت میشه در عام جامعه.

توجه داشته باشید ما اصلا کاری به بزرگ شدن معروف شدن و.... نداریم چیزی که در سنجش هنرمندان مهمه اینه که آیا تونسته در رشته خودش چیزی که میخواست رو به نحو احسن بیان کنه یا نه؟

بینید اینکه تونسته یا نتونسته دو جور قابل بررسی هستش . شخصی و کلی . اگه شخصی بررسی کنیم بله ممکنه من از یک موسیقی خوشم بیاد که خیلی ضعیف باشه از هر نظر و چون من خوشم اومده دلیل بر این نسیت که اون موسیقی موسیقی خوبی هستش. منظور من شخص شما نیستی جسارت نباشه دوست من. من نمیگم همای بده نه منظور من این نیست من می گم همای خوبه ولی عالی نیست در این حدی که به شهرت رسیده و دلیل شهرتش رو هم عرض کردم و به شدت به این مسئله اتقاد دارم که همای نو آوری نداشت ونداره . چرا ؟ پیشنهاد میکنم کار شهر خاموش از کیهان کلهر و بروکلین رایدرز رو گوش کنید به اون میگن نو آوری . یا کار سفر عسرت شهرام ناظری.

که به نظر من "همای"تونسته این کار رو انجام بده..کیفیت شماره پذیر نیست،یک خواننده ترک هست که سه تار مینوازد(اسمشون رو بلد نیستم) ،شاید ایشون استاد ندیده باشند و تحصیلات آکادمیک نداشته ،اما اینقدر احساسات زیبای خودش رو زیبا بیان میکنه که همه رو تحت تاثیر قرار میده..بحث اصلی اینجاست..از ابتدا هم منظور من همین بود که جمله استاد ذوالفنون رو نوشتم.

درست تحصیلات آکادمیک تو بیان احساس شرط نیست. ولی من به شما این این اطمینانو میدم که برای خلق چیزی که واقعا بشه اسمشو نو آوری گذاشت شرطی لازم هستش. حتی موتزارت هم زیر نظر پدرش تحصیل موسیقی کرد "خاکی و آسمانی" سرگذشت ولفگانگ آمادئوس موزار نوشته دیوید وایس ترجمه علی اصغر بهرام بیگی.

[Omid Khojasteh]

سلام دوست گرامی

دقت کنید "عده ای کتاب میخوانند تا بخوابند،عده ای دیگر کتاب میخوانند تا بیدار شوند"
من دارم در مورد کسانی صحبت میکنم که در هنرها دنبال چیزی میگردند ،و حتی به هنر به عنوان لذت نگاه نمیکنند...

موسیقی هم دقیقا به همین شکله... کسی که اشعار حافظ رو متوجه نمیشه یقینا اشعاری رو که همای میخونه هم درک نمیکنه،یا برعکس
(که متاسفانه در ارتباط با اشعار همای بسیار زیاد هستند)
خود من از بعضی از اشعار همای معنای بعضی از ابیات حافظ رو متوجه شدم ..

به همین علت من با زاویه دید شما اصلا به موضوع نگاه نکرده بودم.

اما توجه داشته باشید مولانا ،با همان سبک بیانش مولاناست ،با همان قصه گویی ها و...
اما حافظ در جایگاه خودش فرد بسیار بزرگی است اما مولانا نیست ،نمیتواند مثل مولانا داستان سرایی کند،چون کار حافظ از نظر بیان و قالب گفتاری چیز دیگریست...هردو قصد دارند یک چیز را بیان کنند اما در 2 فرم متفاوت.گلستان با قصه هایش و مولانا با قصه و فلسفه اش....
"مثلا کسی که میخواد بره با ادبیات آشنا بشه مستقیم نمیره حافظ بخونه که! از گلشن راز شروع میکنه ،بعد گلستان رو با استادی میخونه و.... تا برسه به این مرحله که حافظ رو بفهمه...
اما در ارتباط با انسانهایی که موسیقی رو به عنوان لذت نگاه میکنند چیز بدیهی است که به همای بیشتر از استاد شجریان روی بیاورند،اما ایت تفاوت دارد با کسی که هنوز به مرحله فهم حافظ نرسیده،خودم به شخصه بیشتر اشعار حافظ رو متوجه نمیشم این بدیهیه که نتونم با استاد شجریان هم ارتباطی برقرار کنم...

نگاه کنید استاد شجریان "نوع بیان" خودشو داره
مثل اینکه نوع حرف زدن من، صدای من،بیان بعضی کلمات،جمله بندی های من با شما متفاوته،من منظور اصلیم اینه ،که نقطه اوج همای میدونم،حتی من حرف زدن عادی همای رو هم دوست دارم...

نگاه شخصی و کلی رو که مطرح کردید نمیپذیرم ،موسیقی که چندان عینی نیست
اما مثلا در هنر های دیگه که محسوس تر هستند بررسی کنیم مثلا ،اگه من به عنوان یک معمار
( اوهووووو ! چه غلط های زیادی و گنده گنده ! )و شما هم به عنوان کسی که در رشته ی دیگری در حال تحصیل هستید و فرض بر اینکه در هیچ رشته ی هنری تخصصی ندارید
هم زمان بنشینیم و به برج آزادی نگاه کنیم
باور کنید احساسات ما از دیدن این برج تا 80درصد شبیه همدیگست
من به تمام هنرها اینگونه نگاه میکنم،در دیدگاه من هیچ هنری تخصصی نیست تا ما بیایم تخصصی نگاه کنیم ،تخصص زمانی خوب است که بتواند منظور شما را بیان کنه وگرنه هیچ دردی رو دوا نمیکنه...تخصص کاملا در احساس محو میشه،و اثر هنری به قول دوستان تبدیل میشه به" 1چیز" ..همون سیستم خودمون...به همین علت چیزی که باید به نظرم در یک اثر هنری بحث بشه کیفیت ارائه اون اثره...اما اگه بخوایم تخصصی بحث کنیم شاید همای نتونسته باشه در موسیقی چیزی جدیدی رو ارائه بده اما در طرز بیانش به نظر من تونسته این کار رو بکنه...که بازم شک دارم روی ایم مطلب چون موسیقی همای کاملا با چیزی که میخواد بیان کنه هماهنگه ،
مثلا هنگامیکه میخواد از فراق و جدایی صحبت کنه از "کمانچه" ساز غالبه،
هنگامیکه "منطقی و عاشقانه" فکر میکنه سه تار میشه ساز غالب،
هنگامیکه داره نامیدانه صحبت میکنه"عود" ساز غالبه اما در کنارش سه تار همراه میشه با دف و سنتور که این ناامیدی رو محو میکنه و کم کم میاد صدای غالب میشه...

[BlackMaK]

موسیقی هم دقیقا به همین شکله... کسی که اشعار حافظ رو متوجه نمیشه یقینا اشعاری رو که همای میخونه هم درک نمیکنه،یا برعکس
مثل این میمونه که کسی که مولانا نمی فهمه ، مریم حیدر زاده هم نمی فهمه البته باید ببخشید ولی مقایستون اینطوری بود.

اما حافظ در جایگاه خودش فرد بسیار بزرگی است اما مولانا نیست
این حرفو جلوی بچه های ادبیات نزنید هر دو بزرگ هستند در جایگاه خودشون . حداقل من در جایگاهی نیستم که بخوام نظر بدم و اینطور مقایسه کنم راجع به این دو بزرگ

هردو قصد دارند یک چیز را بیان کنند اما در 2 فرم متفاوت
اصلا اینطور نیست حافظ شاعری اجتماعی سیاسی ولی مولانا شاعری عرفانیه پس حرف این دو هم متفاوت خواهد بود . فلسفشان هم

شما هم به عنوان کسی که در رشته ی دیگری در حال تحصیل هستید و فرض بر اینکه در هیچ رشته ی هنری تخصصی ندارید
هم زمان بنشینیم و به برج آزادی نگاه کنیم
باور کنید احساسات ما از دیدن این برج تا 80درصد شبیه همدیگست
میزان لذت بردن به میزان دانش در اون شخص تو اون رشته کاملا بستگی داره و این مسئله محسوس هستش یه مورخ خیلی بیشتر از تخت جمشید لذت میبره تا یه آدم عادی که تاریخ اون بنارو نمیدونه .

در دیدگاه من هیچ هنری تخصصی نیست تا ما بیایم تخصصی نگاه کنیم
اگه هنر تخصصی نبود اسمش هنر نبود دوست من ، نباید انطور گفت که هر چیز که به من احساس لذت داد خویه .

مثلا هنگامیکه میخواد از فراق و جدایی صحبت کنه از "کمانچه" ساز غالبه،
هنگامیکه "منطقی و عاشقانه" فکر میکنه سه تار میشه ساز غالب،
هنگامیکه داره نامیدانه صحبت میکنه"عود" ساز غالبه اما در کنارش سه تار همراه میشه با دف و سنتور که این ناامیدی رو محو میکنه و کم کم میاد صدای غالب میشه...
این یکی از مباحث ساده آهنگ سازی هستش . در جواب این فکر می کنم بهتره تصنیف فریاد استاد علیزاده با صدای استاد شجریانو گوش کنید تصنیف فریاد آخرین قطعه